Pakiet mobilności- czym jest, kiedy wchodzi, co zmieni?

20.04.2020

Pakiet mobilności został zatwierdzony przez Radę Europejską. Nowe przepisy mają na celu poprawę standardów pracy kierowców, wprowadzają zmiany dotyczące zasad delegowania kierowców w transporcie międzynarodowym, a także ustalają nowe warunki dostępu do międzynarodowego rynku przewozów drogowych. Dyrektywie sprzeciwiło się 8 krajów, mimo to przepisy niebawem wejdą w życie. Co się zmieni dla polskich przewoźników,  czy i jak mogą się oni przygotować na nadchodzące zmiany?

Nowe przepisy, zwane pakietem mobilności mają pomóc w zachowaniu balansu pomiędzy bezpieczeństwem, sprawiedliwością społeczną i zrównoważoną gospodarką, przy jednoczesnej dbałości o potrzeby rynkowe i gospodarcze krajów UE.

Co się zmieni?

W dużym skrócie, planowane i zaakceptowane przez Radę Europejską zmiany, zajdą na trzech płaszczyznach transportu międzynarodowego. Dotyczą przede wszystkim:

  • wykonywania zawodu przewoźnika i dostępu do rynków międzynarodowych
  •  maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnego czasu przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku, a także przepisów dotyczących tachografów
  • delegowania kierowców w sektorze transportu drogowego i kontroli drogowych

Każdy z przepisów zacznie obowiązywać w konkretnym czasie od opublikowania przyjętych zmian w międzynarodowym prawie transportowym.

20 dni po opublikowaniu przyjętej dyrektywy

Pierwsze przepisy wejdą w życie w ciągu 20 dni od opublikowania przyjętej dyrektywy. Będzie to między innymi zaostrzenie dotyczące odbierania odpoczynków tygodniowych skróconych. Po tej zmianie kierowca międzynarodowy będzie mógł wykonać dwa skrócone tygodniowe okresy odpoczynku z rzędu. Warunek jest jednak taki, że w ciągu 4 tygodni pracy będzie miał co najmniej dwa tygodniowe regularne odpoczynki oraz dwa skrócone. Po wykorzystaniu dwóch skróconych wypoczynków pod rząd obowiązkowo kolejnym będzie wypoczynek regularny z należnymi rekompensatami. Ten będzie musiał się odbyć w kraju siedziby firmy lub miejscu zamieszkania kierowcy. Odpoczynek regularny będzie wymagał udokumentowania powrotu kierowcy.

W takim samym czasie wejdzie obowiązkowy powrót kierowcy do jego miejsca zamieszkania lub do bazy po maksymalnie 4 tygodniach pracy. W tym przypadku odpoczynek będzie trwał przynajmniej 45 godzin. Ponadto przerwanie odpoczynków tygodniowych na promie, zarówno skróconych jak i regularnych będą mieli wyłącznie kierowcy posiadający kabinę sypialną, których podróż jest zaplanowana na co najmniej 8 godzin. Kolejną regulacją, która zacznie obowiązywać w ciągu 20 dni od opublikowania Pakietu Mobilności będzie możliwość przedłużenia jazdy dziennej oraz tygodniowej o dwie godziny. Jednak wyłącznie w sytuacjach powrotu na bazę lub do miejsca zamieszkania na odpoczynek tygodniowy. Konieczne będzie w tej sytuacji zrobienie 30 minut przerwy przed dodatkowym czasem jazdy, a także rekompensata tego czasu z dowolnym odpoczynkiem w ciągu kolejnych 3 tygodni. Aby kierowca mógł skorzystać z dodatkowego czasu, muszą wystąpić sytuacje, które determinują wydłużenie jazdy, takie jak zator, zmiana trasy przez objazd, nieprzewidziane awarie.

Ważne jest, że w ciągu 21 miesięcy od daty publikacji Pakietu mobilności każdy przewoźnik posiadający flotę lekką — busy, będzie zobowiązany do spełniania wymogów dotyczących wykonywania zawodu przewoźnika. Dla tych firm wejdzie obowiązek posiadania licencji, a także zabezpieczenia finansowego na każdy pojazd.

18 miesięcy po opublikowaniu przyjętej dyrektywy

Cześć przepisów będzie stosowana po 18 miesiącach do opublikowania dyrektywy. W tym czasie wejdą w życie nowe przepisy prawa dotyczące:

  • powrotu pojazdów do bazy raz na co najmniej 8 tygodni. Taki obowiązek będzie dotyczył każdego pojazdu,
  • ograniczenia dostępu do rynku w zakresie kabotażu. Do tej pory w transporcie międzynarodowym była możliwość wykonania trzech operacji na trzy dni. W związku z Pakietem mobilności zmieni się to na trzy operacje w ciągu siedmiu dni. Zmiana dotyczy także przerwy pomiędzy kabotażami tym samym pojazdem w tym samym kraju — będzie ona wynosiła 4 dni. Po przekroczeniu granicy kierowca będzie musiał wpisać kraj, do którego przyjechał,
  • utraty dobrej reputacji za naruszenia dotyczące kabotażu oraz delegowania pracowników,
  • ratingu przedsiębiorstwa, który określa współczynnik naruszeń (w rejestrach ERRU i KREPTD),
  • wyłączenia z delegowania operacji tranzytowych, przewozów bilateralnych, a także maksymalnie dwóch załadunków. Wyłączenie dotyczy także rozładunków towarzyszących przewozom bilateralnym, ale tutaj muszą wystąpić pewne warunki, np. kierowca posiada inteligentny tachograf drugiej generacji, w drodze z polski dozwolona maksymalnie jedna dodatkowa operacja.
  • objęcia delegowaniem przewozów cross-trade oraz innych operacji kabotażowych.
  • korzystania z pełnych układów zbiorowych przy rozliczaniu płac minimalnych oraz brak możliwości zaliczania diet i ryczałtów.

W ciągu najbliższych lat

Kolejne zmiany mają być wprowadzane i stosowane na przestrzeni 2 do 6 lat. To przede wszystkim:

  • nowy okres kontroli drogowej — w ciągu 54 dni. Będzie on obowiązywał od końca 2024,
  • inteligentne tachografy drugiej generacji w nowych pojazdach. Urządzenie musi być zamontowane w ciągu dwóch lat po wejściu w życie przepisów,
  • wymiana tachografów w transporcie międzynarodowym na kolejną generację – analogowe i cyfrowe do trzech lat od wejścia w życie przepisów, a inteligentne pierwszej generacji do czterech lat od wejścia w życie przepisów,
  • normy czasu pracy i odpoczynku takie jak dla kierowców ciężarówek zaczną dotyczyć właścicieli firm z flotą lekką i odpoczynków takich jak obecnie obowiązują kierowców ciężarówek. Te same firmy zacznie obowiązywać użytkowanie tachografu. Przepisy będą obowiązywały maksymalnie od 2026 roku.

Zmian jest wiele, budzą one sporo kontrowersji wśród polskich, ale także europejskich przewoźników. Branża transportowa w ostatnich latach została zbombardowana rozmaitymi przepisami i zaostrzeniami w prawie. Do przepisów należy się jednak stosować, aby uniknąć zbędnych sankcji. Czy polscy przewoźnicy są już gotowi na nadchodzące regulacje? Tym artykułem otwieramy cykl porad prawnych dla przewoźników. Prawnicy z Transcash Kancelaria Prawna opowiedzą w nich o nadchodzących zmianach, ich skutkach i możliwości uniknięcia problemów związanych z kłopotliwymi zmianami.

 

Autorem artykułu jest Barbara Kolman-Stanclik

Udostępnij na:

fb