Kontrole na granicach UE – jak uniknąć wysokich kar?

• Weryfikacja dokumentów przewozowych
• Przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców
• Stan techniczny pojazdu a obowiązkowe wyposażenie
• Transport nielegalnych migrantów
• Aby uniknąć kar, działaj zgodnie z przepisami

Kontrole na granicach UE to fakt, choć oficjalnie strefa Schengen wciąż obowiązuje. Obawy o napływ nielegalnych imigrantów skłoniły część państw do przywrócenia kontroli między innymi przez Niemcy, Włochy, Austrię, Holandię czy Szwecję. Kontrole transgraniczne pojazdów są wyrywkowe, ale przewoźnicy powinni być na nie przygotowani. Wykryte wówczas nieprawidłowości mogą skończyć się mandatem sięgającym nawet kilkudziesięciu tysięcy euro.

Podczas kontroli granicznej weryfikowana jest tożsamość kierowców (w szczególności legalność pobytu w przypadku kierowców spoza UE), dokumenty transportowe dotyczące towaru oraz pojazdu, w tym licencja wspólnotowa, a także zgodność z przepisami kabotażowymi czy czasu pracy kierowców. Wszelkie naruszenia w tym zakresie narażają przewoźników na wysokie kary i surowe konsekwencje.

Kontrola dokumentów przewozowych

Kontroli w pierwszej kolejności podlegają dokumenty przewozowe, dlatego przewoźnik przekraczający granicę państwa powinien zawsze mieć przy sobie:

1. Poprawnie wypełniony list przewozowy (CMR). Brak takiego dokumenty wiąże się z dotkliwymi karami finansowymi. We Francji za brak lub nieprawidłowo wypełniony dokument CMR grozi kara do 750 EUR, a Niemczech – 500 EUR.
2. Dokumenty potwierdzające zgodność ładunku takie jak faktura, specyfikacja towaru czy zlecenie transportowe. Jest to szczególnie istotne w razie gdyby kontrolujący funkcjonariusze mieli wątpliwość co do legalności towaru. W Belgii czy Holandii kary administracyjne za brak dokumentów potwierdzających zgodność ładunków sięgają odpowiednio 1 800 i 1 500 EUR.
3. Dokumenty celne. Co do zasady na obszarze Unii Europejskiej nie ma konieczności przeprowadzania odprawy celnej. Jednakże transport międzynarodowy nie ogranicza się do samych państw członkowskich. Bardzo ważnymi dokumentami są więc dokumenty celne, na przykład w przypadku transportu do Wielkiej Brytanii (tj.: MRN, GMR, T1/T2). Ich brak jest poważnym naruszeniem, które może spowodować zatrzymanie pojazdu i wysokie grzywny (w Wielkiej Brytanii sięgające kilku tysięcy funtów). Całkowite zaniechanie odprawy celnej skutkować może nawet postępowaniem karnym.
4. Każdy przewoźnik międzynarodowy musi posiadać licencję wspólnotową i jej wypis dla każdego pojazdu wykonującego transport. Brak licencji wiąże się z wysokimi karami. W Polsce kara administracyjna wynosi 12 000 PLN, w Niemczech 5 000 EUR a np. w Czechach 500 000 CZK.
5. Konkretne towary często wymagają specjalnych dokumentów, tzw. zezwoleń specjalnych. To np. ADR w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych lub dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1013/2006 dotyczącym transgranicznego przewozu odpadów. Ich brak stwierdzony podczas kontroli bywa bardzo surowo karany. W Niemczech grozi mandatem nawet do 50 000 EUR i zatrzymaniem pojazdu.

Zgodność z przepisami dotyczącymi czasu pracy kierowców

Przestrzeganie norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków jest kolejnym obszarem kontrolowanym przez funkcjonariuszy na granicach. W związku z tym kierowcy powinni:

• mieć w pojeździe kartę kierowcy i prawidłowo wprowadzać dane manualne w tachografie,
• pobierać regularne odpoczynki dzienne i tygodniowe zgodnie z rozporządzeniem 561/2006.

Kary za naruszenia przepisów w zakresie czasu pracy kierowców są szczególnie wysokie w Hiszpanii, we Włoszech czy w Niemczech, gdzie sięgają nawet kilku tysięcy EUR.

Stan techniczny pojazdu i obowiązkowe wyposażenie

Pojazd wykonujący międzynarodowy przewóz towarów powinien być utrzymany w nienagannym stanie technicznym. Podczas kontroli funkcjonariusze mogą sprawdzać m.in.:

• stan ogumienia, świateł czy układu hamulcowego,
• tachograf: jego kalibrację i legalizację,
• obecność i ważność przeglądu technicznego,
• wyposażenie obowiązkowe, takie jak kamizelki odblaskowe, trójkąt ostrzegawczy, gaśnica czy apteczka.

Kary za niewłaściwy stan pojazdu różnią się w zależności od kraju kontrolującego. W Polsce sięgają one nawet kilkunastu tysięcy złotych, a w Niemczech nawet do kilku tysięcy euro. Ponadto możemy spodziewać się zatrzymania dowodu rejestracyjnego, zakazu dalszej jazdy, obciążenia kosztami parkingu depozytowego czy holowania. A także ujęcia w systemach oceny ryzyka takich jak OCRS w Wielkiej Brytanii, czy Scorecard w Niemczech.

Przewóz nielegalnych imigrantów

Najważniejszym powodem wzmożenia kontroli na granicach jest chęć ograniczenia napływu nielegalnych imigrantów. Warto zaznaczyć, że ich przewóz (nawet nieświadomy, np. w naczepie) jest w wielu krajach traktowany jako przestępstwo lub ciężkie naruszenie administracyjne, za które odpowiedzialność ponosi kierowca wspólnie z przewoźnikiem. Kary są bardzo surowe i mogą obejmować grzywny i zajęcie pojazdu.

Wielka Brytania przoduje w kontrolach i częstotliwości nakładania kar z tego powodu. Za każdego nielegalnego imigranta, którego kontrola graniczna “Border Force” znajdzie na naczepie, otrzymamy karę w wysokości 6 000 GBP zarówno dla kierowcy jak i przewoźnika. Jeżeli nie będzie to pierwszy raz, kara ta wzrasta do 10 000 GBP. Rząd brytyjski udostępnia wytyczne dotyczące zabezpieczenia pojazdu przed przekroczeniem granicy. Uwzględnienie tych procedur jest konieczne, jeżeli chcemy ubiegać się o zwolnienie z kary. We Francji przewóz nielegalnych imigrantów karany jest kwotą nawet do 75 000 EUR. A Włosi nakładają kary w wysokości 15 000 EUR za każdego wykrytego imigranta.

Bardzo istotnym elementem jest więc odpowiednie zabezpieczenie pojazdu i kontrolowanie przez kierowców stanu zabezpieczeń po każdym postoju.

Chcesz uniknąć kar? Stosuj się do przepisów

Aby uniknąć kar finansowych podczas kontroli transgranicznych, przewoźnicy powinni przyjąć zasadę pełnej zgodności z przepisami (compliance) w zakresie dokumentacji, zatrudnienia, wyposażenia i przestrzegania regulacji celnych. Regularne szkolenia kierowców oraz wdrożenie wewnętrznych procedur kontrolnych w firmie znacząco zmniejszają ryzyko naruszeń.

W razie wątpliwości lub problemów podczas kontroli warto skonsultować się z kancelarią prawną specjalizującą się w prawie transportowym. Prawidłowa reakcja i szybka interwencja prawna mogą nie tylko ograniczyć wysokość ewentualnych kar, ale też uchronić firmę przed konsekwencjami, które uniemożliwiają swobodne wykonywanie przewozów.