Co oznacza brak odmowy przyjęcia zlecenia w ciągu 30 minut?

07.11.2019

“Nieodesłanie zlecenia w ciągu 30 minut wiąże się z jego automatyczną akceptacją”  – prawie w każdym zleceniu transportowym znajduje się taka klauzula. Należy jednak rozważyć kiedy taka klauzula będzie skutecznie wiązała strony oraz czy w przypadku braku akceptacji zlecenia przez przewoźnika w ciągu 30 minut od jego otrzymania może on zostać obciążony karą umowną.

Praktyka branży transportowej pokazuje, że liczy się ekspresowa reakcja i gotowość podejmowania decyzji. Podczas gdy tradycyjna poczta z oryginalnymi podpisami idzie w niepamięć, w grę wchodzi korespondencja mailowa, sms-owa lub na komunikatorze giełdowym. Aby najlepiej zobrazować sytuację związaną z niebezpieczną klauzulą, która nakazuje przewoźnikowi podjąć decyzję o przyjęciu zlecenia w ciągu 30 minut od jego otrzymania, należy odpowiedzieć na bardzo ważne pytania:

 

  1. Czy pomiędzy kontrahentami istnieje stała współpraca?

Jeśli odpowiedź brzmi tak – klauzula będzie skuteczna. 

Jeśli odpowiedź brzmi nie – klauzula nie będzie skuteczna, a tym samym nie wywiera żadnych skutków prawnych dla przewoźnika. 

Stała współpraca oznacza, że przewoźnik współpracuje z danym kontrahentem na podstawie umowy ramowej lub przez dłuższy czas bez potwierdzeń przyjmował podobne zlecenia. Jeśli przykładowo były to trzy zlecenia w półrocznym okresie czasowym to nie będzie tu elementu stałej współpracy. Jeśli nawet było to więcej zleceń, ale część z nich nie została przyjęta – to również nie będzie można uznać jako stałej współpracy. 

Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 13.11.2014 r. (Sygn akt I Aca 319/14) stwierdza, że:

Incydentalne umowy, zawierane pomiędzy stronami nawet co jakiś czas, nie mogłyby stanowić podstawy stosowania dobrodziejstw przepisu art. 682 KC dla wykonawcy, ponieważ nie prowadzą do powstania stałej współpracy gospodarczej. O stałości takich stosunków można mówić, gdy strony związane są pewnymi umowami gospodarczymi w dłuższym okresie, których istnienie i ich powtarzalność pozwoliła na wypracowanie konkretnych praktyk.

 

  1. Czy przewoźnik wykonał zlecenie? 

Jeśli odpowiedź brzmi tak – klauzula będzie skuteczna. 

Jeśli odpowiedź brzmi nie – klauzula nie będzie skuteczna, a tym samym nie wywiera żadnych skutków prawnych dla przewoźnika. 

W tym przypadku mamy do czynienia z milczącym przyjęciem oferty poprzez rozpoczęcie wykonywania umowy tzw. konkludentne zawarcie umowy. Oznacza to, że nawet jeśli przewoźnik nie potwierdzi przyjęcia zlecenia, a je wykona lub nawet podjedzie tylko na załadunek, to będzie to miało skutek akceptacji oferty w całości. Nie ma znaczenia, że kontrahenci nie będa w stałych stosunkach gospodarczych.  Nawet pierwsza umowa przewozu między stronami może zostać zawarta poprzez przystąpienie przewoźnika do wykonywania przewozu bez odpowiedzi na ofertę.

Reasumując w większości przypadków zawieranych transakcji na platformie transportowej, klauzula 30 minut będzie nieskuteczna, jeśli przewoźnik nie wykonał zlecenia. Zgodnie z aktualnymi wyrokami sądowymi, takie klauzule mogą być uznane za złamanie zasady swobody umów. Stanowi to nadużycie prawa podmiotowego i świadome wykorzystanie przez kontrahenta silniejszej pozycji pod presją czasu, zwłaszcza w przypadku zastrzeżenia kary umownej w rażąco wygórowanej wysokości. Przewoźnik powinien powołać się na art. 68(2) Kodeksu Cywilnego, ze wskazaniem, że warunek o automatycznym przyjęciu oferty w razie milczenia nie jest skuteczny z uwagi na brak stałej współpracy. 

 

 

Autorem artykułu jest prawnik Paulina Eliasz-Pietruszewicz w Transcash Kancelaria Prawna Niedźwiecki i Łazarewicz spółka komandytowa

Udostępnij na:

fb