Przedawnienie roszczenia z tytułu utraty przesyłki, uszkodzenia lub zwłoki w dostarczeniu towaru

26.08.2020

Często w praktyce podczas wykonywania transportu towaru może dojść do uszkodzenia, ubytku lub utraty towaru oraz do opóźnienia w jego dostawie. Wtedy może pojawić się pytanie w jakim czasie możemy dochodzić roszczenia od przewoźnika w takiej sytuacji? Poniżej rozpatrzymy jak kwestie przedawnienia roszczeń ww. okoliczności reguluje prawo przewozowe i Konwencja CMR.

Prawo przewozowe

Ogólnie prawo przewozowe przewiduje, że roszczenia przedawniają się z upływem roku. W zależności od podstawy roszczenia różne są jednak daty rozpoczęcia biegu przedawnienia. Rok przedawnienia rozpoczyna swój bieg dla roszczeń z tytułu:

  • utraty przesyłki – od dnia, w którym uprawniony mógł uznać przesyłkę za utraconą,
  • ubytku, uszkodzenia lub zwłoki w dostarczeniu – od dnia wydania przesyłki.

Wyjątkiem są roszczenia z tytułu zwłoki w przewozie, która nie spowodowała ubytku lub uszkodzenia przesyłki, gdzie takie roszczenia przedawniają się z upływem dwóch miesięcy od dnia wydania przesyłki.

Warty uwagi jest fakt, że powyższe terminy przedawnienia ulegają zawieszeniu na okres od dnia wniesienia reklamacji lub wezwania do zapłaty do dnia udzielenia odpowiedzi na reklamację lub wezwanie do zapłaty i zwrócenia załączonych do reklamacji dokumentów (nie dłużej jednak niż trzy miesiące, czyli okresu rozpatrzenia reklamacji).

 

Konwencja CMR

Również Konwencja CMR przewiduje roczny termin przedawnienia. Jednakże, w odróżnieniu od przedawnienia określonego w prawie przewozowym, rocznemu przedawnieniu podlegają roszczenia, które wynikają z przewozów podlegających Konwencji (chodzi tu nie tylko o roszczenia wskazane w Konwencji CMR, ale o wszelakie roszczenia związane z danym przewozem, m.in.: czyny niedozwolone, bezpodstawne wzbogacenia itd.).

Przedawnienie rozpoczyna swój bieg:

  • w przypadkach częściowego zaginięcia, uszkodzenia lub opóźnienia dostawy – od dnia wydania przesyłki (dnia początkowego nie wlicza się do terminu przedawnienia);
  • w przypadkach całkowitego zaginięcia:

a) od 30-tego dnia po upływie umówionego terminu dostawy,

b) jeżeli termin nie był uzgodniony –  od 60- tego dnia po przyjęciu towaru przez przewoźnika (dnia początkowego nie wlicza się do terminu przedawnienia).

 

Co ważne: w sytuacji złego zamiaru (wina umyślna) lub niedbalstwa przewoźnika, termin przedawnienia wynosi trzy lata.

Można również wydłużyć okres przedawnienia poprzez złożenie reklamacji przez uprawnionego. Złożenie pisemnej reklamacji zawiesza przedawnienie aż do dnia, w którym przewoźnik na piśmie odrzuci reklamację i zwróci załączone do niej dokumenty. W  orzecznictwie przyjmuje się, że zawieszenie może być bezterminowe. W związku z czym nawet po paru latach od zaistnienia zdarzenia możliwe jest złożenie skutecznego powództwa (wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22.11.2007 r. sygn. akt III CSK 150/07).

Warte uwagi: Sąd rozpatrujący sprawę bierze z urzędu pod uwagę przedawnienie roszczenia. Dodatkowo roszczenie przedawnione nie może być potrącone ani nawet zgłaszane jako zarzut.

 

Podsumowanie

Na przyszłość pamiętajmy przy dochodzeniu roszczeń, jakie będą miały zastosowanie regulacje prawne – czy będzie to prawo przewozowe czy Konwencja CMR, ponieważ mogą wywołać dla nas diametralnie inne skutki prawne. 

 

Autorem artykułu jest Paweł Łazarewicz, radca prawny w Kancelarii Transcash

 

Udostępnij na:

fb